Kostuums, kant en stoffen

De verzameling kostuums is behalve omvangrijk,ook uniek. Kostuumpoppen dragen steeds wisselende drachten uit de collectie, die bestaat uit kleding uit de 18e en 19e eeuw.

Kasten en Kisten       

Opvallend is dat het merendeel van de aanwezige meubels beschilderd is. In de middenkamer staat een typisch Noord-Hollandse kast. In  deze kamer staat ook een elegant pronkmeubel, een driekwart rond hoekkastje. Bijzonder is het zogenaamde 'regtbomkastje'(aanrechtkastje) met op de middendeur een bijbelse voorstelling.

Onder de kisten moet de meer dan 800 à 900 jaar oude zandstenen doodskist (sarcofaag) genoemd worden. Weer van een ander kaliber is de kleine ijzeren geldkist. De zogenaamde weeskist uit 1767 was eeuwenlang de veilige bewaarplaats voor akten en goederen van de wezen.

De Heren, de Polder en het Regthuis.

Adriaan Studler van Surk  was sinds 1641 Heer van Bergen en de bouwheer van het landgoed 'Het Hof'. Hij huwde met Susanna Thibout, die daarmee Vrouwe van Bergen werd. Twee zilveren lepels uit de 2e helft van de 17e eeuw herinneren aan de Heer en Vrouwe. Het was in die tijd gebruikelijk 'gedachtenis' lepels te doneren bij overlijden.  Deze lepels zijn indertijd geschonken aan schout en schepenen van Bergen. Een groot glazen bokaal herinnert aan het polderbestuur van de in 1564 drooggemaakte Bergermeer. Deze zogenaamde hensbeker uit 1776 is gegraveerd met het wapen van Bergen. Twee fraai geborduurde kussens (ca 1700), afkomstig uit het voormalig Regthuis van Bergen zijn eveneens bewaard gebleven.

Bergen in kaart, prent en ansicht.

Het museum is in het bezit van een mooie topografische collectie van prenten en schilderijen. Vanwege de beperkte expositieruimte kan slechts een klein deel hiervan afwisselend worden getoond. De afbeeldingen getuigen van de aantrekkingskracht van het dorp Bergen voor schilders en tekenaars.

De Alkmaarse landmeter Adriaan Anthonisz zet Bergen al in 1568 op de kaart van de bedijkte Bergermeer. Johannes Dou maakt 94 jaar later een volledige kaart van de Heerlijkheid, in opdracht van de Heer van Bergen. Cornelis Pronk tekent de statige delen van Bergen 'naar de natuur'. Een gravure naar een tekening van zijn hand, behoort tot de oudste stukken in de topografische verzameling van het Sterkenhuis.

Tegen het einde van de 18e eeuw dient de romantiek zich aan.        De permanente expositie op de achterzolder van het Sterkenhuis toont originelen van Crescent, Langedijk en de (vooral als veeschilder) bekende P.J. van Os.

Vanaf 1900 vestigden zich kunstenaars in Bergen. Job Graadt van Roggen en Jaap Veldheer waren de eersten. Zij werkten sterk in topografische traditie en het museum heeft van hen tientallen etsen, gravures, houtsneden en tekeningen in bezit.

Oude ansichten bleven hetzelfde beeld uitdragen als de topografische tekeningen van de eeuwen daarvoor. Bergen 'door de lens' bleef een rustig, landelijk dorp met veel groen.

Oorlog in Bergen.

De vaderlandse geschiedenis leert dat onze Bataafse Republiek in 1795 een verbond sloot met Frankrijk, als gevolg waarvan 25.000 man Franse troepen in ons land gelegerd moesten worden.  Stadhouder Willem V vluchtte naar Engeland. Toen dan ook in augustus 1799 een zogenaamd bevrijdingsleger van Engelsen en Russen ons land binnenviel, met het doel op te rukken naar Parijs, waren het Fransen en Bataven die Holland verdedigden. De vijand landde op 27 augustus bij Callandsoog en leverde op verschillende plaatsen in Noord-Holland slag tegen Frans/Bataafse troepen.         Op 19 september werden  Schoorl en Bergen aangevallen en aanvankelijk veroverd. Een grote en bloedige veldslag veranderde de beide dorpen in een hel, waar velen sneuvelden in zware en felle grondgevechten.

Later op de dag van 19 september volgde een tegenaanval. Bergen werd heroverd, waarbij de Russische generaal Hermann gevangen werd genomen.